Samverk/ Lógir/ Løgtingslóg um barsilsskipan/

Løgtingslóg um barsilsskipan

Nr. 48

Løgtingslóg um barsilsskipan, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 39 frá 25. mars 2025

(Barsilslógin) ¹⁾

Partur I

Barsilsfarloyvi

Kapittul I

Barsilsfarloyvi

1.²⁾Kvinna, ið er løntakari og er við barn, hevur rætt til barsilsfarloyvi av viðgongu og barnsburði frá tí degi, hildið verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, at hildið verður, at 13 vikur eru eftir til barnsburð.

Stk. 2. ³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ⁶⁾ Eftir barnsburð hevur móðirin rætt til barsilsfarloyvi í 14 vikur. Faðirin ella sammóðirin hevur rætt til barsilsfarloyvi í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð sbr. tó § 9, stk. 7.

Stk. 3. ³⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ⁷⁾ Aftaná 14. viku eftir barnsburð hava foreldur, sum eru løntakarar, rætt til barsilsfarloyvi í upp til 42 vikur tilsamans. Foreldrini hava ikki rætt til barsilsfarloyvi samstundis eftir pkt. 1, og barsilsfarloyvið skal verða tikið innan fyri fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð, sbr. stk. 4 og § 9, stk. 6 og 7.

Stk. 4. ¹⁾ Hóast ásetingina í stk. 3 hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð.

Stk. 5. ¹⁾ Kvinna, ið er løntakari, hevur rætt til at vera úr arbeiði í sambandi við barnakonukanningar, tá kanningarnar eru í arbeiðstíðini.

Stk. 6.⁸⁾ ¹⁾ ⁶⁾ Hóast ásetingarnar í stk. 2 og 3, hevur faðirin ella sammóðirin rætt til barsilsfarloyvi í upp til og innan fyri 52 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum.

Stk. 7. ³⁾ ⁵⁾ ¹⁾ Foreldrini hava, hóast stk. 3, rætt til barsilsfarloyvi í sama mun, sum tey hava rætt til barsilspening eftir § 9, stk. 5.

1 a.⁹⁾Tá ið foreldur fáa 2 ella fleiri børn undir sama barnsburði hevur faðir ella sammóðir rætt til barsilsfarloyvi í 48 vikur afturat teimum 4 vikunum sbrt. § 1, stk. 2.

Stk. 2. Tær 48 vikurnar kunnu nýtast, meðan mamman er í barsilsfarloyvi, og skulu verða nýttar innan 52 vikur eftir barnsburð.

Stk. 3. Um móðir, faðir ella sammóðir er einsamøll ella einsamallur við børnunum, kann viðkomandi eftir umsókn lata einum umsorganarpersóni tær 48 vikurnar sbrt. stk. 1.

Ættleiðing og fyribils staðseting ⁹⁾

2.²⁾¹⁰⁾ Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilsfarloyvi í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið, og 56 vikur eftir, at tey hava fingið barnið.

Stk. 2. Tað er ein treyt, at ættleiðingarmyndugleikarnir hava tikið ta avgerð, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við, at tey fáa barnið.

Stk. 3. ³⁾ ⁴⁾ ¹¹⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁹⁾ Rættin til barsilsfarloyvi eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 8 vikur innan fyri tær fyrstu 56 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Uttan mun til ásetingina í 1. pkt., hava foreldrini, í sambandi við, at tey fara eftir barninum, rætt til barsilsfarloyvi samstundis í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið. Rætturin til barsilsfarloyvi hetta tíðarskeið er treytaður av, at viðkomandi er staddur uttanlands eftir barninum.

2 a.⁹⁾Foreldur, sum ættleiða 2 ella fleiri børn í senn, hava rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 48 vikur afturat teimum 8 vikunum sbrt. § 2, stk. 3.

Stk. 2. Barsilsfarloyvið sbrt. stk. 1 skal haldast innan 56 vikur eftir ættleiðing.

Stk. 3. Um eitt foreldur, ið ættleiðir børn eftir stk. 1, er einsamøll ella einsamallur við børnunum, kann viðkomandi eftir umsókn lata einum umsorganarpersóni tær 48 vikurnar sbrt. stk. 1.

2 b.⁹⁾Tá ið eitt barn, ið skal ættleiðast uttan samtykki, verður fyribils staðsett hjá tí umsøkjara, sum barnið er ávíst til við atliti at ættleiðing sbrt. § 39 a í løgtingslóg um ættleiðing, hevur umsøkjari rætt til barsilsfarloyvi eftir somu treytum sum foreldur, ið ættleiða barn sbrt. §§ 2 og 2 a.

Stk. 2. Gevur Familjufyrisitingin umsøkjara loyvi at ættleiða barn nevnt í stk. 1, fær viðkomandi rætt til barsilsfarloyvi sbrt. § 2.

Fráboðan

3.²⁾Kvinnuligur løntakari, sum nýtir rættin til barsilsfarloyvi eftir eftir § 1, stk. 1, stk. 2, 1. pkt. og stk. 3, skal innan 8 vikur eftir barnsburð boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hon byrjar at arbeiða aftur.

Stk. 2. ²⁾ ⁸⁾ ⁶⁾ ⁹⁾ Maður ella sammóðir, sum er løntakari, og sum nýtir rætt sín til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 2, 2. pkt. og stk. 3, skal í seinasta lagi 4 vikur frammanundan boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hann ella hon roknar við at vera burtur frá arbeiði. Maður ella sammóðir, sum er løntakari, og sum nýtir rætt sín til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 6, skal innan 8 vikur eftir, at farloyvi er byrjað, boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hann ella hon byrjar at arbeiða aftur.

Stk. 3. Tey, sum fáa barn við ættleiðing, skulu við fráboðan til arbeiðsgevaran halda somu freistir.

Stk. 4. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur nærri reglur um skyldur løntakaranna mótvegis arbeiðsgevaranum at geva fráboðanir í sambandi við barsilsfarloyvi eftir § 1.

Ov tíðliga fødd og innleggingar ⁹⁾

3 a.⁹⁾Verða barn ella børn fødd áðrenn viku 37 í viðgonguni, verða tær vikur, sum eru millum barnsburðardagin og terminsdagin í viðgonguni eftir umsókn lagdar afturat teimum 34 vikunum, foreldur kunnu býta sínámillum.
3 b.⁹⁾Um móðir ella barn verða innløgd á sjúkrahús innan tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð ella barn verður innlagt tær fyrstu 56 vikurnar eftir ættleiðing, kann barsilsfarloyvið eftir umsókn verða longt soleiðis, at tær vikur móðirin ella barnið eru innløgd, verða lagdar afturat teimum 34 vikunum foreldur kunnu býta sínámillum sbrt. § 9, stk. 2.

Stk. 2. Barsilsfarloyvið kann ikki leingjast vegna innleggingar í tíðarskeiðinum sbrt. § 3 a.

Stk. 3. Tá ið móðir verður innløgd á sjúkrahús, kann farloyvið bert leingjast, um hon er innløgd vegna fylgjur av barnsburði ella um barnið má innleggjast við mammuni.

Stk. 4. Barsilsfarloyvið sbrt. stk. 1 skal í minsta lagi verða longt 2 vikur hvørja ferð og kann í mesta lagi verða longt upp í 26 vikur tilsamans.

Vernd og endurgjald

Frávik

4.Ikki kann víkjast frá reglunum í §§ 1-2 til bága fyri løntakaran.
5.¹⁴⁾Tað tíðarskeið, løntakari er í barsilsfarloyvi eftir §§ 1 og 2, verður roknað sum vanlig arbeiðstíð, tá starvsaldur skal roknast.
6.Arbeiðsgevari kann ikki siga upp løntakara, tí viðkomandi hevur sett fram krav um at nýta rættin til barsilsfarloyvi eftir §§ 1 og 2, ella annars siga upp vegna viðgongu, barnsburð ella ættleiðing.
7.Verður løntakari uppsagdur ella fyri vanbýti í móti reglunum í § 6, skal arbeiðsgevarin rinda eina samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 50 vikur, ið verður at áseta alt eftir starvsaldri og umstøðunum annars.

Stk. 2. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti í viðgongutíðini, undir barnsburði, eftir barnsburð ella ættleiðing, áliggur tað arbeiðsgevaranum at prógva, at uppsøgnin ikki var grundað á hesi viðurskifti.

Partur II

Barsilspeningur

Kapittul II

Vanligar treytir

8.Barsilspeningur eftir hesi lóg verður veittur í sambandi við viðgongu, barnsburð og ættleiðing.

Stk. 2. ¹³⁾ Skyldur og rættindi sbrt. hesi løgtingslóg eru knýtt at móttiknum inntøkum, sum eftir skattalógini eru A-inntøkur, inntøkum av sjálvstøðugari vinnu sbr. § 20 og lestrarstudningi sbr. § 20 a.

Stk. 3. Rætturin til barsilspening er treytaður av føstum bústaði í Føroyum og fullari skattskyldu í Føroyum.

Stk. 4. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur nærri reglur um,

1) í hvønn mun persónar, sum hava inntøkur, ið ikki eru fult skattskyldugar í Føroyum, hava rætt til barsilspening, og

2) at persónar, sum hava rætt til barsilspening í einum øðrum landi, ikki hava rætt til barsilspening í Føroyum.

8 a.³⁾Tað er ein treyt fyri útgjaldi eftir lógini, at viðkomandi skrivliga váttar, at hon/hann er um barnið í útgjaldstíðarskeiðinum.

Kapittul III

Treytir fyri útgjaldi

9.¹⁴⁾³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁷⁾ Kvinna, sum hevur A-inntøku, og sum fer frá arbeiði orsakað av viðgongu ella barnsburði, hevur rætt til barsilspening frá tí degi, mett verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu, hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, mett verður, at 8 vikur eru eftir til barnsburð. Eftir barnsburð hevur kvinna rætt til barsilspening í 48 vikur innan fyrstu 52 vikurnar eftir barsnburð.

Stk. 2. ³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁷⁾ ⁶⁾ Foreldrini kunnu í staðin velja, at faðirin ella sammóðirin at barninum skal vera heima hjá barninum í upp til 34 vikur, sbr. tó stk. 6 og 7, eftir 14. viku eftir barnsburð og harvið fáa barsilspening í hesum tíðarskeiði. Treytin fyri, at faðir ella sammóðir at barni kann fá barsilspening í hesum tíðarskeiðinum, er at móðirin ikki samstundis er frá arbeiði við løn ella hevur søkt um barsilspening frá barsilsskipanini fyri hetta tíðarskeið.

Stk. 3. ³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁶⁾ Faðirin ella sammóðirin at barninum hevur rætt til barsilspening í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð.

Stk. 4. ⁸⁾ ³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁷⁾ ⁶⁾ Hóast ásetingarnar í stk. 2 og 3 hevur faðirin ella sammóðirin rætt til barsilspening í upp til 52 vikur innan fyri 52 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarsliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum. Treytin fyri, at faðir ella sammóðir at barni kann fáa barsilspening í hesum tíðarskeiðnum, er, at mamman ikki nýtir rætt sín at fáa barsilspening frá barsilsskipanini ávísa tíðarskeiðið.

Stk. 5. ³⁾ ⁶⁾ Um mamman ella pápin ella sammóðirin er einsamøll/ einsamallur við barninum, hevur mamman rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til pápan ella sammóðurina eftir stk. 3 og pápin ella sammóðirin rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til mammuna eftir stk. 1 og 2. Treytin fyri at fáa barsilspening eftir 1. pkt. er, at hitt av foreldrunum ikki samstundis er frá arbeiði við løn. Foreldrini kunnu avtala, at at pkt. 1 heilt ella partvís ikki skal verða galdandi, um pápin ella sammóðirin ávikavist mamman er um barnið hetta tíðarskeiðið.

Stk. 6. ⁴⁾ ¹⁰⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁷⁾ ⁹⁾ Fáa foreldrini 2 børn ella fleiri undir sama barnsburði, verða 4 vikur lagdar afturat teimum 34 vikunum, sum foreldrini kunnu býta sínámillum, sbrt. stk. 2. Faðir ella sammóðir hevur rætt til barsilspening í 48 vikur afturat teimum 4 vikunum sbrt. stk. 3. Umsorganarpersónur sbrt. § 1 a, stk. 3, hevur rætt til barsilspening í 48 vikur.

Stk. 7. ⁴⁾ ¹⁰⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁷⁾ ⁹⁾ Verða barn ella børn fødd áðrenn viku 37 í viðgonguni, hava foreldur eisini rætt til barsilspening í tíðarskeiðinum sbrt. § 3 a.

Stk. 8. ⁴⁾ ⁵⁾ Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi.

Ættleiðing og fyribils staðseting ⁹⁾

10.²⁾³⁾ ⁴⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilspening í tilsamans 52 vikur eftir, at tey hava fingið barnið, og upp til 4 vikur, áðrenn tey hava fingið barnið.

Stk. 2. Tað er ein treyt, at ættleiðingarmyndugleikarnir hava tikið ta avgerð, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við, at tey fáa barnið.

Stk. 3. ³⁾ ⁴⁾ ¹¹⁾ ⁵⁾ ¹⁾ ¹²⁾ ⁹⁾ Rættin til barsilspening eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilspening samstundis í 8 vikur innan fyri tær fyrstu 56 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Uttan mun til ásetingina í 1. pkt., hava foreldrini, í sambandi við, at tey fara eftir barninum, rætt til barsilspening samstundis í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið. Rætturin til barsilspening hetta tíðarskeið er treytaður av, at viðkomandi er staddur uttanlands eftir barninum.

Stk. 4. ⁹⁾ Tá ið foreldur ættleiða 2 ella fleiri børn samstundis, verða 48 vikur lagdar afturat teimum 8 vikunum, ið foreldrini hava rætt til sbrt. stk. 3. Umsorganarpersónur sbrt. § 2 a, stk. 3 hevur rætt til barsilspening í 48 vikur.

Stk. 5. ⁴⁾ ⁹⁾ Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi.

11.⁴⁾⁹⁾ Løntakarar, ið fáa barn fyribils staðsett sbrt. § 39 a í løgtingslóg um ættleiðing, hava rætt til barsilspening eftir somu treytum, sum foreldur, ið ættleiða barn, sbrt. § 10.

Stk. 2. ⁴⁾ ⁹⁾ Gevur Familjufyrisitingin teimum, sum eru nevnd í stk. 1, seinni loyvi at ættleiða, fáa hesi rætt til barsilspening sbrt. § 10.

Kapitul IV

Stødd á barsilspeningi

Útrokningargrundarlag

12.²⁾Grundarlagið, sum barsilspeningurin verður roknaður eftir, er móttikna miðal mánaðarliga gjaldskylduga A-inntøkan eftir § 18 seinastu 12 mánaðirnar fyri fráveruna. Ger viðkomandi av bara partvíst at fara úr arbeiði, verður grundarlagið undir útrokningini viðv. barsilspeningi lækkað samsvarandi hesum.

Stk. 2. ²⁾ Hevur viðkomandi beint undan fráveruni verið á arbeiðsmarknaðinum í styttri tíð enn ta, nevnd er í stk. 1, verður barsilspeningurin roknaður eftir miðal móttiknu gjaldskyldugu A-inntøkuni eftir § 18 hesa styttu tíðina, sbr. stk. 3.

Stk. 3. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur nærri reglur um tíðarskeiðið, sum skal verða nýtt sum útrokningargrundarlag eftir stk. 2, og í hvørjum førum eitt styttri tíðarskeið kann verða nýtt sum útrokningargrundarlag.

Stk. 4. ¹⁵⁾ Útrokningargrundarlagið kann tó í mesta lagi vera hámarksupphæddin fyri mánaðarliga barsilspeninginum, sbrt. § 13, stk. 1.

Upphædd

13.¹⁴⁾¹⁾ ¹³⁾ Barsilspeningur er 100% av útrokningargrundarlagnum sbrt. § 12, tó soleiðis, at barsilspeningur ikki kann vera meira enn 30.000 kr. um mánaðin umframt eftirlønargjaldið sbrt. § 14 b.

Stk. 2. ¹⁵⁾ Barsilspeningur um dagin verður roknaður eftir lutfallinum 1/30.

Stk. 3. ¹⁵⁾ ¹³⁾ ⁹⁾ Hámarksupphæddin fyri barsilspening sbrt. stk. 1 verður javnað 1. januar á hvørjum ári eftir reglunum í løgtingslóg um javningarprosent til almannaveitingar.

Kapittul V

Útgjald v.m.

Umsóknir

14.¹⁾Umsókn um barsilspening skal latast inn innan 1 ár eftir barnsburð ella, í sambandi við ættleiðing, eftir at tey hava fingið barnið. Er umsóknin ikki latin inn innan hesa freist, fellur rætturin til barsilspening burtur.

Stk. 2. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur reglur um útgjald, útgjaldsskeið, hvørjar upplýsingar skulu latast, hvør skal vátta hesar upplýsingar, freistir fyri innlatan av upplýsingum v.m.

14 a.¹⁴⁾Løntakara, sum fær barsilspening frá barsilsskipanini, verður rindað frítíðarløn.

Stk. 2. Áðrenn barsilspeningur verður útgoldin, verður upphæddin eftir § 13 býtt við 1,12. Upphæddin, sum verður útroknað eftir 1. pkt., verður rindað løntakaranum, meðan munurin millum upphæddina eftir § 13 og upphæddina, útroknað eftir pkt. 1, verður rindað sum frítíðarløn eftir frítíðarlógini.

14 b.⁴⁾¹⁾ Løntakarar, sum fáa barsilspening frá Barsilsskipanini, rinda eftirlønargjald sbrt. løgtingslóg um eftirløn.

Stk. 2. ⁴⁾ ¹⁾ (Strikað).

Útgjald til arbeiðsgevara

15.Í tann mun arbeiðsgevari rindar A-inntøku í sambandi við barsilsfarloyvi, verður barsilspeningurin, sum løntakarin hevði havt rætt til sbrt. §§ 12 og 13, um viðkomandi ikki varð rindað A-inntøka, rindaður arbeiðsgevaranum.

Stk. 2. ¹⁴⁾ ¹³⁾ Í tann mun, barsilspeningur eftir stk. 1 røkkur, verður útgoldið fyri rindaðar A-inntøkur, umframt fyri lógaráløgd arbeiðsmarknaðargjøld, ið arbeiðsgevarin rindar í sambandi við farloyvistíðarskeiðið. Rindað verður tó ikki fyri frítíð við løn og frítíðarískoyti, sum løntakarin í barsilsfarloyvistíðini vinnur rætt til eftir frítíðarlógini. Rinda fleiri arbeiðsgevarar løn til sama persón, sum er í barsilsfarloyvi, og røkkur barsilspeningur ikki til fult endurgjald, verður endurgjaldið til hvønn teirra skert eftir nærri reglum, sum landsstýrisfólkið ásetur.

Stk. 3. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur nærri reglur um umsókn frá arbeiðsgevaranum, hvørjar upplýsingar, hann skal lata í sambandi við útgjaldið, hvør skal vátta hesar upplýsingar, og freistir fyri innlatan av umsóknum og upplýsingum v.m.

15 a.¹⁴⁾¹³⁾ Øllum stovnum, sum eru á fíggjarløgtingslógini við rakstrarjáttan, løgujáttan, landsfyritøkum og almennum grunnum, umframt teimum stovnum, ið koma undir málsræðið hjá landsstýrisfólkinum í fíggjarmálum at áseta lønar- og setanartreytir, verður veittur barsilspeningur eftir § 15, stk. 1, um starvsfólk verður sett í staðin fyri tann, ið fer í barsilsfarloyvi. Stovnurin fær tó í mesta lagi endurgoldið tað, sum tann, ið er í farloyvi, fær goldið í løn.

Stk. 2. ¹⁾ Kravið í stk. 1 er ikki galdandi, um tann, ið fer í barsilsfarloyvi, er lærlingur.

Stk. 3. ¹⁾ ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur nærri umsitingarligar reglur, herundir um freistir fyri at lata inn umsóknir.

Afturrindan

16.Tekur persónur nýtt lønandi arbeiði upp í einum tíðarskeiði, tá viðkomandi nýtir rætt sín at fáa barsilspening, skal hann rinda barsilspening aftur fyri teir dagar, hann hevur havt slíkt arbeiði, eisini í teimum førum, har barsilspeningur er útgoldin til arbeiðsgevara jbr. tó stk. 2 og í mun til inntøkuna, viðkomandi hevur vunnið hesar dagar.

Stk. 2. Er barsilspeningur útgoldin arbeiðsgevara fyri løn í farloyvistíðini til arbeiðstakara, skal arbeiðsgevarin uttan mun til stk. 1 rinda barsilspening aftur, um viðkomandi arbeiðstakari í sama tíðarskeiði tekur nýtt arbeiði upp hjá hesum arbeiðsgevaranum.

Stk. 3. Kravið um afturrindan av barsilspeningi eftir stk. 1 og 2 kann eisini fremjast við at mótrokna møgulig krøv frá arbeiðstakara ella arbeiðsgevara upp á barsilspening, og peningurin kann eisini krevjast inn við at afturhalda í løn og við panting.

Stk. 4. Persónur, sum tekur upp nýtt lønandi arbeiði í einum tíðarskeiði, viðkomandi nýtir rætt sín at fáa barsilspening, skal boða umsitingarmýndugleikanum sbr. § 25 frá hesum.

16 a.¹⁶⁾Ov nógv útgoldin barsilspeningur, sum ikki er fevndur av ásetingini í § 16, stk. 3, kann verða innheintaður við panting og við at eftirhalda í A-inntøku sbrt. § 136 í skattalógini.

Stk. 2. TAKS fremur panting og eftirhald í A-inntøku fyri barsilspening eftir stk. 1 eftir reglunum um innkrevjing av skatti.

Kapittul VI

Fígging

Gjaldskyldug

17.¹⁷⁾Barsilsgjald skal rindast eftir stk. 2-4, og §§ 18 og 19. Persónar, sum tekna sjálvbodna trygging, rinda gjald eftir reglum settum sbrt. § 20.

Stk. 2. ¹³⁾ Gjaldskyldug sbrt. stk. 1 eru

øll, sum fáa A-inntøku, sum hava fulla skattskyldu í Føroyum, og sum hava fylt 16 ár, men ikki hava nátt fólkapensjónsaldur sbrt. løgtingslóg um almannapensjónir o.a., og
øll, sum rinda A-inntøku í Føroyum.

Stk. 3. Persónar, sum eftir stk. 2, nr. 1, eru gjaldskyldugir, men sum ikki hava fastan bústað í Føroyum, kunnu eftir umsókn sleppa undan gjaldskyldu. Undantøkan hevur virknað frá tí degi, umsóknin er móttikin.

Stk. 4. ⁴⁾ ¹⁾ (Strikað).

Gjaldsgrundarlag

18.¹⁸⁾⁴⁾¹³⁾ Gjaldið verður kravt av øllum A-inntøkum, sum tey gjaldskyldugu fáa ella rinda, tó undantikið

1) fólkapensjón, fyritíðarpensjón og framskundað pensjón,

2) aðrar skattskyldugar almannaveitingar, tó ikki dagpening sbrt. løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m., endurgjald fyri mista arbeiðsinntøku sbrt. § 25 í løgtingslóg um almannatrygd og tænastur og lønarískoyti til tillagað starv sbrt. § 21 í løgtingslóg um arbeiðsfremjandi tiltøk,

3) tænastumannapensjónir og aðrar líknandi eftirlønir, uppihaldspeningur sbrt. hjúnabandslógini og barnapeningur sbrt. "lov om børns retsstilling", og

4) A-inntøka til avmarkaða skattskyldu undir FAS-skipanini, ella fyri A-inntøku til avmarkaða skattskyldu umborð á skipum, sum eftir § 2, stk. 1, litra j, 2. pkt. í løgtingslóg nr. 86 frá 1. september 1983 um landsskatt og kommunuskatt, við seinni broytingum, verða javnmett við skip, ið eru skrásett við heimstaði í Føroyum, og sum, um tey vóru føroysk, lúka treytirnar í § 1, stk. 1 í løgtingslóg um Føroyska Altjóða Skipaskrá.

Stk. 2. ¹⁾ (Strikað).

Gjald

19.¹⁷⁾¹⁹⁾ ⁵⁾ ⁷⁾ Gjaldið hjá teimum gjaldskyldugu er 0,86% av tí í § 18 nevnda gjaldsgrundarlagi.

Stk. 2. Gjaldið fellur til gjaldingar, samstundis sum teir gjaldskyldugu rinda ella fáa A-inntøku. Áðrenn A-inntøkan verður útgoldin, skal inngjaldið avroknast. Gjøld kunnu krevjast inn við panting.

Stk. 3. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið kann áseta nærri reglur um inngjald, heundir avgreiðslugjald.

Stk. 4. ¹⁷⁾ ¹⁹⁾ ⁵⁾ ⁷⁾ ¹³⁾ Landsstýrisfólkið kann við kunngerð broyta tað í stk. 1 nevnda gjald, tó ikki hægri enn 0,86%.

Kapittul VI a ¹¹⁾

Barsilsgrunnurin

19 a.Stovnaður verður grunnur, nevndur Barsilsgrunnurin, sum hevur til endamáls at fíggja og rinda út barsilspening sambært hesi løgtingslóg.

Stk. 2. Inntøkur grunsins eru barsilsgjøldini sambært §§ 18, 19 og 20. Inntøkur grunsins verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini og verða fluttar Barsilsgrunninum.

Stk. 3. Útgald til barsilspening verður játtað á løgtingsfíggjarlógini. Barsilsgrunnurin endurrindar landskassanum útreiðslurnar.

Stk. 4. Útreiðslur til umsiting av Barsilsskipanini verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini. Barsilsgrunnurin endurrindar landskassanum umsitingarútreiðslurnar.

Stk. 5. Barsilsgrunnurin hevur sjálvstøðugan roknskap og fíggjarstøðu í landsroknskapinum.

Stk. 6. Roknskaparhaldið skal fylgja løgtingslóg um landsins almenna roknskaparhald v.m. Roknskapirnir verða grannskoðaðir av landsgrannskoðaranum.

Stk. 7. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið umsitur grunnin, men kann leggja umsitingina til annan almennan stovn. Landsstýrisfólkið kann í kunngerð áseta nærri reglur um umsiting og virksemi grunsins.

Stk. 8. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur reglur fyri íløgurøkt Barsilsgrunsins soleiðis, at henda er í samsvari við íløgupolitikk landsins.

19 b.Barsilsgrunnurin kann verða tikin av við løgtingslóg, og ognir grunsins verða tá fluttar landskassanum.

Kapittul VII

Sjálvstøðug vinnurekandi, nýútbúgvin o.o. ¹³⁾

20.Persónar, sum hava aðra inntøku av vinnu enn A-inntøku, hava rætt til barsilspening, um teir tekna eina trygging.

Stk. 2. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið kann í kunngerð áseta nærri reglur um, hvør kann tekna trygging, hvørjar inntøkur kunnu tryggjast, um inngjald, arbeiðskrav, útrokningargrundarlag, nær rætturin til barsilspening tekur við, eftir at umsókn um trygging er móttikin, eftirstøður, hvørjar upplýsingar tann, sum teknar trygging, skal lata, skiftisreglur v.m.

Stk. 3. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið kann í kunngerð áseta nærri reglur um, at persónar, sum annars ikki hava møguleika at koma undir skipanina, eftir egnum ynski tekna trygging og koma undir skipanina.

20 a.¹³⁾Hjá teimum, sum eru nýútbúgvin og ikki longur hava rætt til stuðul frá Studna, verður studningur, móttikin seinastu 12 mánaðirnar fyri fráveruna, taldur við í útrokningargrundarlagið sbrt. § 12, stk. 1, 1. pkt. Landsstýrisfólkið ásetur nærri reglur um barsilspening til nýútbúgvin.

Kapitul VIII

Fyrisitingarligar ásetingar

Upplýsingar

21.¹⁰⁾¹⁾ ¹³⁾ Til nýtslu í sambandi við útrokning og eftirlit við inngjalds- og útgjaldsupphæddum eftir hesi lóg, kann landsstýrisfólkið útvega sær allar upplýsingar frá TAKS, Landsfólkayvirlitinum og Almannaverkinum. Landsstýrisfólkið kann eisini fáa váttan um mettan føðidag og fráboðan um barnsburð beinleiðis frá Heilsuverkinum umframt læknaváttan um, at tað stendst heilsuvandi fyri fostur og/ella kvinnuna sjálva av at vera í starvinum, og váttan beinleiðis frá Familjufyrisitingini um faðirskap og sammóðurskap og kunning um avgerð um, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við ættleiðing.

Stk. 2. ¹³⁾ Upplýsingarnar, ið landsstýrisfólkið hevur tørv á frá øðrum myndugleikum fyri at kunna útinna uppgávurnar sambært hesi lóg, kunnu fáast til vega við beinleiðis atgongd til elektronisku upplýsingarnar í telduskipanunum hjá viðkomandi myndugleikum.

Stk. 3. ¹³⁾ Fakfeløg og arbeiðsgevarar hava skyldu at geva landsstýrisfólkinum tær upplýsingar, biðið verður um í sambandi við eftirlitsarbeiði og avgreiðslu av útgjaldi.

22.¹³⁾Hevur umsøkjari givið landsstýrisfólkinum skeivar upplýsingar ella tagt um umstøður, sum hava havt týdning fyri barsilspeningin, kunnu upphæddir, sum av órøttum eru útgoldnar, verða kravdar afturgoldnar frá tí, sum hevur fingið peningin útgoldnan.
23.¹³⁾Landsstýrisfólkið kann eftir nærri ásettum reglum gera gjaldsavtalur, heruppií avskriva krøv, tá útlit ikki eru at fáa allan peningin frá skuldaranum.
23 a.¹³⁾Landsstýrisfólkið kann áseta reglur um, at upplýsingar skulu skrásetast og sendast Barsilsskipanini elektroniskt, og kann áseta nærri reglur um elektroniska samskiftið.

Millumtjóða sáttmálar

24.¹³⁾Landsstýrisfólkið kann gera sáttmálar við onnur lond um barsilspening.

Stk. 2. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið kann áseta reglur um barsilspening v.m. fyri teir persónar, sum fevndir eru av sáttmálum sambært hesi grein, heruppií fyri hesar persónar áseta reglur, sum víkja frá ásetingunum í lógini.

Umsitingarmyndugleiki og kærur ⁷⁾

25.¹³⁾Landsstýrisfólkið kann við kunngerð leggja umsitingina av lógini til Arbeiðsloysisskipanina eftir avtalu við Arbeiðsloysisskipanina, ella til annan fyrisitingarligan myndugleika. Í slíkum føri verða heimildirnar, sum landsstýrisfólkið hevur eftir hesi lóg, latnar fyrisitingarmyndugleikanum, tó ikki heimildirnar at áseta reglur.

Stk. 2. ¹³⁾ Landsstýrisfólkið ásetur í kunngerð nærri reglur um umsiting og eftirlit. .

Stk. 3. ⁷⁾ Útreiðslur, ið standast av umsitingini av skipanini, verða rindaðar av landskassanum.

25 a.⁷⁾²⁰⁾ Avgerðir eftir hesi løgtingslóg ella eftir reglum, settum sbrt. løgtingslógini, kunnu kærast til Føroya Kærustovn innan 4 vikur eftir, at viðkomandi hevur fingið fráboðanina um avgerðina. Avgerðir hjá Føroya Kærustovni kunnu ikki kærast til annan fyrisitingarligan myndugleika, men kunnu skjótast inn fyri Føroya Rætt innan 6 mánaðir eftir, at avgerðin er fráboðað viðkomandi.

Stk. 2. ²⁰⁾ (Strikað).

Stk. 3. ²⁰⁾ (Strikað).

Stk. 4. ²⁰⁾ (Strikað).

Stk. 5. ²⁰⁾ (Strikað).

Kapitul IX

Revsi- og gildiskomuásetingar

Revsing

26.¹⁾Um ikki strangari revsing er ásett í aðrari lóggávu, verður viðkomandi, sum sambært hesi lóg gevur skipanini skeivar ella misvísandi upplýsingar, revsaður við sekt ella fongsli í upp til 4 mánaðir.

Stk. 2. Fyri brot, sum løgfrøðiligir persónar, heruppií feløg, felagsskapir, grunnar, kommunur, land og statur gera, kann revisábyrgd verða áløgd tí løgfrøðiliga persóninum sum slíkur.

Stk. 3. Í reglum, ásettum eftir hesi lóg, kann revsing verða ásett fyri brot á reglurnar.

Gildiskoma

27.Henda lóg fær gildi 1. juni 2001.

Stk. 2. Samstundis fer úr gildi løgtingslóg nr. 37 frá 23. apríl 1999 um foreldrafráveru, orsakað av barnsburði, føðing og ættleiðing.

Skiftisreglur

28.Persónar, sum, tá henda lóg fær gildi, fáa útgoldnan dagpening í sambandi við barnsburð eftir lov for Færøerne om dagpenge ved sygdom eller fødsel, sbr. lovbekendtgørelse nr. 102 frá 2. mars 1988, sum broytt við løgtingslóg nr. 94 frá 13. juni 1995 (dagpeningalógin), hava rætt at fáa barsilspening útgoldnan eftir reglunum í hesi lóg.

¹⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 166 frá 20. desember 2017, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2018. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda lóg fær virknað, ella seinni, og fyri tey foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9 ella § 10. Løgtingslógin er eisini galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 ella § 10 er endað, men har seinasta útgjaldið úr Barsilsskipanini ikki er útgoldið. Stk. 3. § 1, nr. 14 er galdandi fyri foreldur, ið hava rætt til útgjald eftir § 9 ella § 10. Stk. 4. § 1, nr. 16 er galdandi fyri øll útgjøld úr Barsilsskipanini, eftir 1. mars 2018.”

²⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 110 frá 20. desember 2002. § 2 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.” og § 3 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: ”Lógin hevur virknað fyri persónar, ið verða foreldur eftir 31. desember 2002. Stk. 2. Hóast stk. 1 verða ásetingarnar í § 1, nr. 5 nýttar sum grundarlag fyri at útrokna barsilspening til persónar, ið hava rætt til barsilspening áðrenn 1. januar 2003, fyri ta tíð, ið eftir er av rættinum til barsilspening eftir 31. desember 2002.”

³⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 21 frá 8. mai 2008, har § 2 er soljóðandi: “Hendan løgtingslógin kemur í gildi 1. juni 2008.”

⁴⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 69 frá 15. mai 2014, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Tó kemur § 14 b, sum ásett í § 1, nr. 12, í gildi tann 1. januar 2015. Stk. 3. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda løgtingslóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9. Løgtingslógin er somuleiðis galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 er endað, men har seinasta útgjaldið frá Barsilsskipanini ikki er útgoldið.”

⁵⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 137 frá 16. desember 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda lóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9. Løgtingslógin er somuleiðis galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 er endað, men har seinasta útgjaldið frá Barsilsskipanini ikki er útgoldið.”

⁶⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 174 frá 21. desember 2021, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2022, og er galdandi fyri sammøður, hvørs børn eru fødd tann dagin ella seinni.”

⁷⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 171 frá 12. desember 2020, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2021, og er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd eftir, at løgtingslógin er komin í gildi.”

⁸⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 105 frá 20. november 2007, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2008.”

⁹⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 39 frá 25. mars 2025, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. mai 2025 sbr. tó stk. 2-5. Stk. 2. Rætturin til eftir umsókn at lata einum umsorganarpersóni barsilsfarloyvi sbrt. § 1, nr. 1 og 4, og barsilspening sbrt. § 1, nr. 7 og 11, er galdandi fyri tey foreldur, ið fáa ella ættleiða børn eftir, at løgtingslógin er komin í gildi. Stk. 3. Rætturin til at leingja barsilsfarloyvi við barsilspeningi við teimum vikum, sum eru í millum barnsburðardagin og terminsdagin sbrt. § 1, nr. 6 og 8, er bara galdandi fyri foreldur at børnum, sum eru fødd eftir, at løgtingslógin er komin í gildi. Stk. 4. Rætturin til at leingja barsilsfarloyvi við barsilspeningi við teimum vikum, móðir ella barn verða innløgd á sjúkrahús sbrt. § 1, nr. 6, er bara galdandi fyri innleggingar eftir, at løgtingslógin er komin í gildi og til ávikavist 52 vikur eftir barnsburð og 56 vikur eftir ættleiðing. Stk. 5. Hóast ásetingina í § 1, nr. 13, verður hámarksupphæddin fyri barsilspening sbrt. § 13, stk. 1, í barsilslógini javnað við 3,6% sambært kunngerð nr. 105 frá 1. november 2024 um javningarprosent til almannaveitingar 2025 fyri barsilsfarloyvir hildin við barsilspeningi eftir, at løgtingslógin er komin í gildi.”

¹⁰⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 132 frá 19. desember 2014.

¹¹⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 42 frá 6. mai 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2015.”

¹²⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 56 frá 7. mai 2019, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2019. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda løgtingslóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri tey foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir §§ 9 ella 10. Løgtingslógin er eisini galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir §§ 9 ella 10 er endað, men har seinasta útgjaldið úr Barsilsskipanini ikki er útgoldið.”

¹³⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 43 frá 16. mai 2024, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2024. Stk. 2. § 1, nr. 2, er galdandi fyri barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi frá og við 1. juli 2024.”

¹⁴⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 29 frá 19. mai 2004, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2004. Stk. 2. Henda løgtingslóg verður ikki nýtt í førum, tá løntakarin er farin í barsilsfarloyvi áðrenn 1. juni 2004, um løntakarin hevði havt rætt til barisilspening, tá hann fór í barsilsfarloyvi.”

¹⁵⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 47 frá 15. mai 2014.

¹⁶⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 20 frá 5. mars 2012.

¹⁷⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 22. desember 2005, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2006.”

¹⁸⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 40 frá 27. apríl 2005.

¹⁹⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 123 frá 22. desember 2010, har § 2 ljóðar soleiðis: “Hendan løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2011 og fer úr gildi aftur í seinasta lagi 31. desember 2011.”

²⁰⁾ Broytt við løgtingslóg nr. 32 frá 9. mars 2023, har § 8 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. §§ 1 og 2 í hesi løgtingslóg koma í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. §§ 3 og 4 í hesi løgtingslóg koma í gildi 1. juli 2023. Stk. 3. §§ 5-7 í hesi løgtingslóg koma í gildi 1. januar 2024.”

Um rættarregluna

Bólkur: Løgtingslóg

Gildisstøða: Galdandi

Felagsmál/Sermál: Sermál

Myndugleiki: Umhvørvismálaráðið

Útgávudagur: 10-04-2001

Tilvísingar

Løgtingsmál

Løgtingsmál nr: 49/2000

Kunngerðablaðið

Kunngerðarblað 2001 A - Hefti 10 A frá 10. apríl 2001

Valmøguleikar

PrentaSendPDF Word

Tín lógalisti

Set á tín lógarlista

Tín lógalisti

Fyrivarni Samskifti

Úrslit av leitingini

Løgtingslóg um barsilsskipan

Um rættarregluna

Tilvísingar

Løgtingsmál

Kunngerðablaðið

Valmøguleikar

Tín lógalisti